Bruksizm, uyanıklıkta veya uykuda ortaya çıkabilen diş sıkma ve gıcırdatmayla ilişkili çene kası aktivitesidir. Kişi bunun farkında olmayabilir. Hafif durumlarda belirgin bir sorun gelişmeyebilir; daha yoğun veya uzun süreli durumlarda dişlerde aşınma, restorasyonlarda hasar, çene yorgunluğu ya da kas ağrısı görülebilir.
Değerlendirmede şikâyetlerin zamanı, dişlerdeki bulgular, kullanılan ilaçlar ve uyku özellikleri ele alınır. Stres, bazı alışkanlıklar ve başka etkenler rol oynayabilir; bruksizm yalnızca stresle açıklanmaz. Çene ağrısının başka nedenleri de olabileceği için bütün yakınmalar doğrudan diş sıkmaya bağlanmamalıdır.
Tedavinin amacı, diş ve restorasyonları korumak, rahatsızlığı değerlendirmek ve etkileyen etkenleri yönetmektir. Uygun vakalarda kişiye özel plak kullanılabilir. Uyanıklıkta diş sıkmanın fark edilmesi ve alışkanlıkların düzenlenmesi de planın bir parçası olabilir. Gerektiğinde uyku veya başka sağlık sorunları açısından ilgili hekim değerlendirmesi yapılır.
Plak kullanımı veya başka bir işlem, bruksizmin nedenini her durumda tamamen ortadan kaldırmaz. Dişlerdeki aşınmanın ve kas yakınmalarının izlenmesi gerekir. Geri dönüşsüz diş işlemleri, yalnızca diş sıkma var diye otomatik olarak planlanmaz; her uygulamanın gerekliliği ayrı değerlendirilir.
Botoks
Botulinum toksin, kas aktivitesini geçici olarak azaltabilen bir ilaçtır. Diş sıkma ve buna eşlik eden kas yakınmalarıyla ilgili araştırmalarda değerlendirilmiştir. Bununla birlikte bruksizmi her kişide tamamen ortadan kaldıran veya nedenini kesin olarak tedavi eden bir yöntem olarak anlatılamaz. Çalışmaların kapsamı ve sonuçları farklıdır; uzun dönem etkileriyle ilgili belirsizlikler bulunmaktadır.
Bu konuda bir uygulama düşünüldüğünde öncelikle tanı, şikâyetlerin nedeni ve koruyucu yaklaşımlar değerlendirilir. Gece plağı, alışkanlıkların düzenlenmesi ve eşlik eden durumların yönetimi gibi seçeneklerin yerine otomatik olarak geçmez. Her çene ağrısı veya diş sıkma yakınması için uygun kabul edilmemelidir.
Kas güçsüzlüğü, çiğnemede zorlanma veya yüz hareketlerinde değişiklik gibi istenmeyen etkiler görülebilir. Uygulama kararı; kişisel sağlık durumu, alternatifler ve ilacın kullanım koşulları değerlendirilerek verilmelidir. İnternetteki bir açıklama, kişiye uygunluk kararı veya ilaç uygulama önerisi yerine geçmez.
Gece Plağı
Gece plağı, uygun vakalarda dişlerin üzerine yerleştirilen ve kişiye özel hazırlanan bir apareydir. Temel amaç, sıkma ve gıcırdatmanın dişlerde veya restorasyonlarda oluşturabileceği etkileri azaltmaya yardımcı olmaktır. Plağın tipi, kalınlığı ve temas düzeni kişiye göre belirlenir.
Ölçü alındıktan sonra hazırlanan plak ağız içinde kontrol edilir. Dişlerle uyumu, karşı çeneyle temasları ve kullanım sırasında rahatsızlık oluşturup oluşturmadığı değerlendirilir. Rastgele seçilen veya uyumu kontrol edilmeyen bir ürün, kişiye özel planlamanın yerine geçmez.
Gece plağı, diş sıkmayı kesin olarak durduran bir uygulama değildir. Kullanım sırasında yakınmalar, plakta oluşan aşınmalar ve kapanış ilişkisi takip edilir. Temizlik ve kullanım kuralları kişiye anlatılır. Plağın uyumu değişirse, ağrı artarsa veya çiğnemede farklılık hissedilirse yeniden kontrol gerekir.