Diş çekimi, bir dişin ağız içinde korunmasının uygun veya mümkün olmadığı durumlarda değerlendirilen işlemlerden biridir. İleri doku kaybı, tedavi edilemeyen kırık, belirli enfeksiyon durumları veya başka tedavilerle ilişkili nedenler çekim kararında rol oynayabilir. Önce dişin korunmasına yönelik seçenekler ve çekimin gerekliliği değerlendirilir.
İşlem öncesinde genel sağlık durumu, kullanılan ilaçlar ve dişin çevre anatomik yapılarla ilişkisi incelenir. Gerekli görüntülemeler, planlamaya yardımcı olur. Kan sulandırıcı veya başka bir ilaç kişinin kendi kararıyla bırakılmaz; ilaçlarla ilgili düzenleme gerekiyorsa ilgili hekimlerle birlikte yapılır.
Çekim, dişin durumuna göre basit veya cerrahi yöntemle gerçekleştirilebilir. Genellikle lokal anestezi kullanılır. Bazı dişlerde diş etinin açılması, sınırlı kemik kaldırılması veya dişin parçalara ayrılması gerekebilir. İşlemin süresi ve iyileşme dönemi herkes için aynı değildir.
İşlem sonrasında ağrı, şişlik veya geçici kanama görülebilir. Bölgenin korunması, beslenme ve ağız bakımıyla ilgili talimatlar işlem türüne göre verilir. Devam eden yoğun kanama, giderek artan şişlik, ateş veya yutma ve solunum güçlüğü varsa yeniden değerlendirme gerekir. Diş kaybının nasıl tamamlanacağı ise ayrı bir tedavi planı içinde ele alınır.
Yirmi Yaş Dişi Çekimi
Yirmi yaş dişleri, diş dizisinin en arkasında bulunan üçüncü büyük azı dişleridir. Tam sürebilir, kısmen sürebilir veya gömülü kalabilirler. Temizlik güçlüğü, tekrarlayan diş eti iltihabı, çürük veya komşu dişte sorun oluşması gibi durumlar çekim değerlendirmesine neden olabilir.
Her yirmi yaş dişi yalnızca yaş nedeniyle çekilmez. Dişin sağlığı, çevre dokular ve takipteki bulgular birlikte değerlendirilir. Gerekli görüntülemelerle özellikle alt çenede sinir kanalı, üst çenede sinüs gibi yapılarla ilişki incelenir. Daha ayrıntılı görüntüleme, klinik gereklilik varsa düşünülür.
İşlem, dişin konumuna göre basit çekim veya cerrahi yöntemle yapılabilir. Bazı alt yirmi yaş dişlerinde kökler sinire çok yakınsa, uygun vakalarda dişin yalnızca üst bölümünün uzaklaştırıldığı farklı bir yaklaşım değerlendirilebilir. Bu seçenek her diş için uygun değildir ve ayrı planlama gerektirir.
Sonrasında geçici ağrı, şişlik veya ağız açmada güçlük olabilir. Dişin ve çevre yapıların ilişkisine göre sinir etkilenmesi veya başka komplikasyonlar da konuşulur. İyileşme süreci ve kontrol düzeni kişiye göre anlatılır; tamamen ağrısız veya risksiz bir işlem olduğu yönünde garanti verilmez.
Gömülü Dişler
Gömülü diş, ağız içinde beklenen konumuna sürememiş veya tamamen görünür hale gelmemiş diştir. Dişin bir bölümü ağız içinde görülebilir ya da diş kemik ve diş eti altında kalabilir. Yirmi yaş dişleri sık karşılaşılan örneklerdendir; ancak başka dişler de gömülü olabilir.
Değerlendirmede dişin konumu, komşu dişlerle ilişkisi ve çevresindeki dokular incelenir. Gerekli görüntülemeler, köklerin ve önemli anatomik yapıların ilişkisini göstermeye yardımcı olur. Ağrı olmaması tek başına işlem gerekmeyeceği anlamına gelmediği gibi, gömülü olması da her dişin çekilmesi gerektiği anlamına gelmez.
Tekrarlayan enfeksiyon, çürük, komşu dişte hasar veya çevre dokularda hastalık varsa cerrahi seçenekler değerlendirilebilir. Bazı gömülü dişlerin ağız içine alınması için ortodontik ve cerrahi planlama birlikte yapılabilir. Sorun oluşturmayan belirli durumlarda ise takip uygun olabilir.
Çekim veya takip kararı, işlem riskleriyle dişin bırakılmasının olası sonuçları karşılaştırılarak verilir. Sinir veya başka anatomik yapılarla yakın ilişki varsa plan buna göre düzenlenir. Kontrollerin sıklığı ve uygulanacak yöntem kişiye göre belirlenir.